طلوع اتحاد شرق

_{((سرهنگ گاسپاردرويل)) كه در شروع دوره ي قاجاريه به ايران سفر كرده بود هنوز پوشاك عهد افشار و زنديه متداول و مرسوم بود.}

_{او درباره ي پوشاك بانوان مي نويسد:((دستار انها پارچه اي از شال كشميري است كه با مهارت تمام پيچيده و با مرواريد و جواهرات گوناگون ارسته است. لباس بيروني خانمها بسيار زشت است. زن ايراني هنگامي كه مي خواهد از خانه بيرون برود بايد چاقچور بپوشد.}

_{چاقچور شلوار بسيار گشادي است كه در مچ پا باريك مي شود و جورابي از همان جنس به ان متصل است. زنان علاوه بر چاقچور چادر}

_{سياهي دارند كه تمام بدن انها را مي پوشاند و رو بندي هم در جلوي صورت مي اويزند. (( روبنده پارچه طويلي است سفيد كه باقلابهايي}

_{به پشت سر بسته مي شود. اين قلابها معمولا ازسيم و زر ساخته مي شود و با احجار گرانبها تزيين مي گردند . روبنده در مقابل چشمان}

_{توري مشكي دارد به طول هفده سانتيمتر و عرض چهار سانتيمتر كه زن بتواند از وراي ان جلوي خود را ببيند. چادر معمول اين زمان}

_{عبارت است از دو تخته پارچه كه هر يك به طول دو قد ادم درازا دارند و به هم دوخته شده اند . اين دو تخته را چنان به هم دوخته اند}

_{كه پس از روي سر گذاردن اندازه ي ان در پشت سر نيز به اندازه ي قد پوشنده باشد دو سر زيادي تخته كه در طرفين قرار دارد با}

_{حلقه اي ابريشمين به گردن انداخته مي شود به طوري كه قسمت جلوي چادر نيز تا پشت پا اندازه باشد چادر را گاهي ريشه دوزي يا}

_{نوار دوزي مي كنند. زنان ثروتمند معمولا در خانه عرقچين گلدوزي شده و جواهر نشان بر سر مي گذارند و جقه هاي طلاي مرصع به جواهر بر سر مي زنند. گاهي هم جقه يا پرهاي قشنگ ديگري براي ارايش به كار مي برند يا نوار پهن مرواريد دوزي شده را كه با}

_{مسكوكات طلا ارايش يافته به پيشاني مي بندند. ))}

_{بررسي پوشاك دوره ي زنديه}

_{پوشاك زنان در دوره ي زنديه خيلي شبيه به پوشاك افشار و قاجار (در اوايل دوره ) است. اين سه دوره ي حكومت بسيار نزديك}

_{به هم و فشرده رخ داد و تغييرات حكومتي انقدر كوتاه مدت بود كه فرصتي براي تغيير پوشاك باقي نمي ماند . در اينجا به بررسي}

_{برخي پوشاك اين دوره مي پردازيم.}

_{پوشش سر در عهد زنديه تا سلطنت فتحعلي شاه}

_{(( زنان اين دوره توري يا پارچه نازك و زيبايي را بر روي سر انداخته ان را بوسيله رشته هاي مرواريد يا نيم تاج جقه پيشاني بند}

_{و پرهاي زيبا و غيره مانند زنان هندي بر روي سر بند مي كردند و گوشه هاي بلند ان را كه از پشت سر اويخته بود رها مي ساختند}

_{و گيسوهاي بلند خود را نيز بافته به طور ازاد در پشت سر يا روي شانه ها مي ريختند. زلف و طره ها را بر روي پيشاني به اشكال گوناگون و قشنگ چيده مرتب مي كردند و گاهي نيز يك كلاهك به طور چپه زير توري بر سر مي گذاشتند و حاشيه ي ان را با}

_{نگينها و اويزهاي ظريف زينت مي دادند . بستن بازوبند هاي جواهر نشان نيز در اين زمان معمول بود و ان را روي پيراهن يا ارخالق}

_{در قسمت فوقاني بازو مي بستند كه از رشته هاي ابريشمي از زير انها اويزان و به هر رشته سكه اي از زر اويخته مي شد. اين طرز}

_{لباس پوشيدن زنانه در خانه بود و هنگامي كه مي خواستند به كوچه و بازار بروند چادر سياه يا بنفش يا نيلي تند به سر مي كردند}

_{روي خود را محكم با روبند مي گرفتند .))}

_{پوشاك زنان در زمان حكومت زنديه}

_{((كارستن نيبور درباره ي پوشاك زنان ايران در دوره ي حكومت كريمخان زند مي نويسد: زنهاي طبقه متوسط(زن متشخصي نديدم )}

_{لباس خيلي عجيبي مي پوشند . انها دور رانشان پارچه زيادي مي پيچند تا رانها كلفت جلوه كند. پيراهن زن ها كوتاه است و به سرشان دستمال و لچك زيادي مي پيچند و بعد روي اين دستمال و لچك چادر سفيدي مي اندازند انها حتي از جلوي صورتشان هم دستمال سفيدي مي اويزند اما اين دستمال به بزرگي دستمالي نيست كه جلوي صورت زنهاي عرب را مي پوشاند. خلاصه اين كه لباس زنهاي}

_{ايراني چكمه و نعلين انها ارزش ان را ندارد كه از طرف ملتهاي ديگر مورد تقليد قرار گيرد.))}

_{بررسي پوشاك زنان زنديه براساس اثار هنري ان دوره}

_{در روي قاب ايينه و قلمداني متعلق به قرن دوازدهم هجري قمري نقاشيهايي موجود است كه چند نمونه از ان در در موزه هنرهاي تزييني تهران ديده مي شود انچه بر سر زنان است كلاهي است كه موها در ان به طور ازاد جا گرفته است.}

_{جنس كلاه مخمل مانند به نظر مي ايد نواري دور سر بسته است و گاه جلوي سر پري ديده مي شود . روي قلمدان و قاب ايينه اي}

_{به جا مانده از قرن سيزدهم اثر محمد ابراهيم حسيني نعمت اللهي روسري سفيد رنگي با خطوط قرمز و سورمه اي ديده مي شود كه تا پشت لباس مي افتاده است .}

_{((نوع ديگر سرپوش كلاهك بسيار ظريفي كه جلوي ان تاج كوچكي دارد و بند مرواريد ان را به موها نصب كرده است دو قطعه باريك}

_{از دو طرف صورت و يك قطعه در پشت سر اويزان است. پارچه استري زيباست و رنگ اميزي ان با روي پوشش هماهنگ شده است.}

_{قسمت اصلي پوشش سورمه اي است با طرحهاي طلايي دو رديف گلهاي كوچك قرمز و ابي سفيد به صورت حاشيه بر اين قسمت}

_{دوخته شده است.}